Geçenlerde başladığımız ve minibüs ağlarını incelediğimiz projeye sonrasında dolmuş ve deniz taşımacılığını da ekleyerek bu 3 ağın ayrı ayrı ve birbirleriyle beraber nasıl çalıştıklarını görmeye çalıştık. Bu çalışmayla beraber ilçelerin konumlarını görmeye çalıştık.

Bu 4 görselleştirmede kırmızı renk maksimum ve yeşil renk minimum olarak ve büyüklüklerinin de bu değerlerle oranlanmıştır. Bu görselleştirmelere göre minibüs taşımacılığında İstanbul’un iki yakasının birbirinden ayrı olduğu görülüyor. İki yakanın da kendi içlerinde güçlü olduğu noktalar mevcut ancak Avrupa Yakası’ın ele alarak başlarsak görülen o ki Eyüp İlçesi diğer ilçelere nazaran en etkileşimi yüksek ilçe olduğunu görüyoruz. Bu verilerde lokasyon dahil olmadığından etkileşim merkezi olarak değerlendirilebiliyor. Asya Yakası’na baktığımızda üç adet birbirine yakın etkileşim merkezi göze çarpıyor. Bunlar Ümraniye, Sancaktepe ve Kartal ilçeleri ve Avrupa Yakası’yla karşılaştırıldığında daha homojen bir minibüs taşımacılığı ağı görebiliyoruz. İstanbul’u Avrupa ve Asya yakalarını minibüs ağlarıyla karşılaştırdığımızda ise Eyüp İlçesi’nin etkileşim merkezi değeri Ümraniye, Sancaktepe ve Kartal’a göre daha yüksek olduğunu söyleyebiliyorsak da Asya Yakası’ndaki bu üç ilçenin homojen yapısı daha Asya Yakası’ndaki diğer ilçelerle beraber bir uçurum yarattığı söylenebilir. Avrupa Yakası’nda bululan 74 bağlantı ile Eyüp İlçesi merkez olarak diğer ilçelere doğru dengeli bir azalma olsa da Asya Yakası’nda bu durum 34 bağlantı sayısı ile 3 merkezli ancak dengesiz bir değer dağılımı olan bir ağ görebiliyoruz.

Dolmuş Ağı

Deniz Ulaşımı

Minibüs Ağı

3 Ağın birleşimi

Deniz Taşımacılığı Ağı ise 10 nod ile sınırlı ve bu sadece denizle ilişkisi olan ilçeler üzerinden ortaya çıkan bir görselleştirme. Minibüs Taşımacılığı Ağı görselleştirmesinden farklı olarak 35 yerine 10 nod ile oluşuyor. Ancak Deniz Taşımacılığı Ağı ile görebiliyoruz ki İstanbul’u iki yakaya ayıran Boğaziçi, Deniz Taşımacılığı ile tek bir şehirmiş gibi çalışabiliyor. Burda da Beyoğlu İlçesi’nin etkileşim merkezi olduğu görülebiliryor. Bu ağda ise daha kompakt bir yapı görülebiliyor.

Taksi dolmuş ağının görselleştirilmesinde gördüğümüz yapı İstanbul’un topolojik yapısını andırır bir şekilde karşımıza çıkıyor. Anadolu yakasının iki dal olarak Pendik ve Çekmeköy ilçelerine doğru Üsküdar’dan ayrıldığını görebiliyoruz. Burada Boğaziçi Köprüsü’nün bağlantılı olduğu Beşiktaş ve Üsküdar ilçelerinin önemli bir kanal olduğunu görebiliyoruz. Beyoğlu’nun ise Avrupa yakasının Şişli dışındaki ilçelerini bağlayan önemli bir rolü olduğunu söyleyebiliriz.

Son olarak bu üç ağın birbirine bağlanarak çıkardığı ağ görselleştirmesi üzerinden bakıldığında etkileşim merkezi diğer taşımacılık ağlarında öne çıkmayan Kadıköy İlçesi olduğu görülebiliyor. Diğer taşımacılık ağları ile öne çıkan ilçelerin 3 taşımacılık ağı ile daha farklı bir konuma geldikleri gözüküyor.

Bu araştırmanın sonucunda elde edilen görsellere göre minibüs, deniz taşımacılığı ve taksi dolmuş ağları birbirlerinden ayrı bir şekilde çalışırlarken, bu üçü birleştirildiğindeki ağ çok farklı sonuçlar verebiliyor. Bu sonuçlardan bağlantı kalitesine dair en iyi fikir veren etkileşim merkeziyeti analizlerinde diğer analizlerin hiç birinde ön plana çıkmayan Kadıköy ilçesi İstanbul adına en önemli bağlantı noktası olduğunu gösteriyor. Kadıköy ilçesinin topoğrafyada yakınında bulunmayan Sarıyer ilçesinin de bu diyagramda Avrupa’dan daha çok Asya’ya yakın bir ulaşım ağında olduğu ortaya çıkıyor. Adalar ilçesinin bir adalar grubu olmasına rağmen şehir ile olan ulaşım ağında ulaşılabilirliği birçok karada bulunan ilçeden yüksek olduğunu görebiliyoruz. Beyoğlu ise her yere en kolay ulaşabileceğimiz nod olarak gözüküyor.

Minibüs ağlarının diğer ağlara nazaran en çok ilçeye ulaşan ağ olduğunu görebiliyoruz. İncelenen üç ağda minibüs ağının ulaşamadığı tek ilçe Adalar ilçesi olarak önümüze çıkıyor ancak bu ağ 35 ilçeye ulaşabiliyor. Bu üç ağında ulaştığı toplamda 36 ilçe olmasına rağmen İstanbul’daki 39 ilçeden 3’üne ulaşamıyor. Bu 3 ilçe ise Silivri, Çatalca ve Şile ilçeleri. Bu ilçelerin otobüs ağı olmadan sisteme dahil olamadıklarını görüyoruz. Minibüs ağlarından yola çıkarak Asya yakasının yapısının çok merkezli bir yapıya sahip olduğunu da görebiliyoruz, Avrupa yakasının ise bu ağda lineer bir yapısının olduğunu ve bu hata bağlı ilçelerin uçlara doğru değerlerinin azaldığını görebiliyoruz.